Türkiye-İtalya İlişkilerinde Tarih, Ticaret ve Bilim Diplomasisi İstanbul’da Buluştu

TÜBA Konsey Üyesi ve İstanbul Teknik Üniversitesi’nin eski rektörü Prof. Dr. İsmail Koyuncu, TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker adına İstanbul’da Palazzo di Venezia’da düzenlenen “Türkiye-İtalya Ekonomik ve Ticari İlişkileri: Tarihsel Perspektif” başlıklı etkinliğe katıldı. Programın açılışında İtalya’nın Türkiye Büyükelçisi Giuseppe Manzo ve Prof. Dr. İsmail Koyuncu protokol konuşmaları yaptı.

Tarihsel Bağlar ve 1963 Ankara Anlaşması

Koyuncu, iki ülke arasındaki ilişkilerin bugünkü diplomatik temaslardan ve ticari anlaşmalardan ibaret olmadığını, Akdeniz’in ortak tarihinde, yüzyıllar içinde gelişen ticaret ağlarında ve kültürel etkileşimlerde köklenen çok katmanlı bir geçmişe dayandığını vurguladı. Osmanlı dönemi kapitülasyonlarından 19. yüzyıl ticari ve finansal bağlarına, 20. yüzyıldaki siyasi ve ekonomik dönüşümlerden günümüz iş birliklerine uzanan süreci ele aldı. Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu arasında 1963’te imzalanan Ankara Anlaşması’nı bu ilişkilerin önemli dönüm noktalarından biri olarak niteledi.

Koyuncu, iki ülkenin bugün sanayi, enerji, ulaştırma, savunma sanayi, teknoloji, turizm, bilimsel araştırma ve inovasyon gibi birçok alanda iş birliği yaptığını belirtti. Konuşmasında, TÜBA tarafından yayımlanan “İtalyan Elçilerinin Raporları (1512-1789)” eserine de dikkat çekti.

Akademik İş Birliği ve Bilim Diplomasisi

Koyuncu, Roma’da katıldığı Avrupa Birliği destekli Water4All projesine değindi ve atıksu geri kazanımı üzerine yürütülen araştırmalar hakkında bilgi verdi. İtalyan ortaklarla yeni proje önerileri sunduklarını ifade eden Koyuncu, üniversiteler, bilim akademileri ve araştırma merkezleri arasındaki iş birliğinin artırılmasının önemini vurguladı. Bilim diplomasisinin ülkeler arasındaki ilişkileri güçlendiren temel araçlardan biri olduğunu söyleyen Koyuncu, iklim değişikliği, su kaynaklarının korunması, enerji güvenliği ve yapay zekâ gibi küresel sorunların çözümünde uluslararası bilimsel iş birliklerinin belirleyici olacağını kaydetti. Bu çerçevede, TÜBA’nın ev sahipliğinde 19-20 Mart 2027 tarihlerinde İstanbul’da düzenlenmesi planlanan Dünya Bilim Forumu’nu (WSF) da andı.

Programdaki Sunumlar

Açılış konuşmalarının ardından Gaetano Sabatini modern dönemde ticaret alanındaki Osmanlı kapitülasyonlarını ele aldı. Roma Tre Üniversitesi’nden Giampaolo Conte, 19. yüzyılın ikinci yarısında İtalya ile Osmanlı İmparatorluğu arasındaki ticari ve finansal ilişkileri anlattı. Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nden Ebru Boyar, geç Osmanlı İstanbul’unda Guillaume de Bondini ve La Turchia / La Turquie gazetesi üzerine bir sunum yaptı. Perugia Yabancılar Üniversitesi’nden Alessandro Albanese Ginammi, İtalya-Türkiye ticari ilişkilerini ve 1963 Ortaklık Anlaşması’nı değerlendirdi. Bruges’deki Birleşmiş Milletler Üniversitesi Bölgesel Entegrasyon Araştırmaları Merkezi’nden Lelio Lapadre ise Avrupa Birliği’nin dış ilişkileri bağlamında Türkiye-İtalya ticari ilişkilerinin mevcut durumu ve geleceğine dair görüşlerini paylaştı. Programın kapanış konuşmasını Gaetano Sabatini yaptı.