Yumaklı: Sapanca Gölü için 5 yılda 25,5 milyar liralık yatırım

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Adapazarı Kültür Merkezi’nde düzenlenen Sapanca Gölü Eylem Planı Tanıtım Toplantısı’nda, planda yer alan 6 ana eylem ve 12 tedbir kapsamında 5 yıl içinde yaklaşık 25,5 milyar liralık yatırım yapılacağını açıkladı.

Su stresi ve küresel tablo

Yumaklı, dünya tatlı su kaynaklarının yalnızca yüzde 2,5’inin bulunduğunu, bunun da yüzde 1’inin kullanılabildiğini belirtti. Dünyada 2 milyar 200 milyon insanın temiz suya erişiminde sorun yaşadığını ifade eden Bakan, Türkiye’de kişi başına düşen kullanılabilir su miktarının 1313 metreküpten 1297 metreküpe gerilediğini söyledi.

Türkiye’nin artık su stresi altında bir ülke olduğuna dikkat çeken Yumaklı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın temiz su kaynaklarına erişimi “bir beka meselesi” olarak tanımladığını hatırlattı. Bu doğrultuda 10 yıllık Ulusal Su Planı’nın uygulamaya alındığını kaydetti.

Sapanca Gölü’nün durumu

Bakan, Sapanca Gölü’nün hem içme hem kullanma suyu açısından önemine işaret ederek, gölün mevcut durumundan daha kötüye gitmesi halinde Kocaeli ve Sakarya’daki sanayi bölgesinin işleyemeyeceği uyarısında bulundu. Önümüzdeki dönemde bölgede sıcaklık artışının 4 derece, yıllık toplam yağışların ise yüzde 5 düşmesinin öngörüldüğünü belirtti. 2025 yılında gölde yaklaşık 72 milyon metreküplük su azalımı yaşandığını, bunun yüzde 22’sinin buharlaşmadan kaynaklandığını açıkladı.

Planın kapsamı ve hedefler

Eylem planının su, gıda ve ekosistem bağlantısallığında göl yönetimi, su güvenliği ve verimliliğinin sağlanması ile veri temelli yapay zeka destekli karar mekanizmasının oluşturulmasını hedeflediğini aktaran Yumaklı, havzaya yılda yaklaşık 114 milyon metreküp su kazandırmayı planladıklarını söyledi. İçme suyu şebekelerindeki kayıp ve kaçakların yüzde 25’e düşürülmesiyle yıllık 16 milyon metreküp tasarruf sağlanacağını ifade etti.

Kocaeli İhsaniye Barajı’nın isale hattı ve arıtma tesisinin tamamlandığını, içme suyu verilmeye başlanmasıyla Sapanca Gölü’ndeki stresin azaldığını belirten Bakan, Ballıkaya Barajı’nın 2027’de su tutmaya başlayacağını, Avcıdere Barajı Sulaması ve İçme Suyu Projesi’nin ise gelecek dönemde yatırım programına alınacağını açıkladı.

Takip ve uygulama

Gölün su miktarı ve kalitesinin yapay zeka destekli modellerle izlenmeye başlandığını, kurulacak sistemlerle buharlaşma kayıplarının da takip edileceğini belirten Yumaklı, verilerin anlık Akıllı Su Yönetimi Sistemi’ne aktarılacağını söyledi. Paydaşlardan oluşan Bilim Kurulu’nun da gölün durumunu anlık izleyeceğini ifade etti.

Yumaklı, “Artık devir konuşma devri değil, uygulama devridir” diyerek, Sapanca Gölü’nü gelecek nesillere aktarma hedefini vurguladı. Bakan ve katılımcılar, toplantının ardından “Sapanca Gölü Eylem Planı” sergisini gezdi.